Pierwszy okres – warto wiedzieć

Każda zdrowa dorosła kobieta miesiączkuje. Wydawałoby się zatem, że rozmowa o menstruacji powinna być zupełnie normalną sprawą. Jednak bardzo często zdarza się, że wstydzimy się mówić o miesiączce, nawet w gronie najbliższych osób. Zazwyczaj wszystkie informacje młodej dziewczynie przekazuje bliska dorosła kobieta, może być to mama, ciocia, starsza siostra, babcia. One wiedzą na ten temat na tyle dużo, że warto ich słuchać, bo przecież ich ta sprawa też dotyczy. Miesiączka to normalna sprawa. Świadczy o zdrowiu, dorastaniu i o tym, że, jeśli w przyszłości będziemy chciały, możemy zostać mamami.

Wiemy, że miesiączka u dojrzewającej dziewczyny nadejdzie. Nie wiemy tylko kiedy, i naprawdę trudno to przewidzieć. Wszystko zależy od tempa rozwoju konkretnego organizmu. Możesz mieć wówczas 9 lat albo 15. I to, i to jest prawidłowe, normalne, świadczy o twoim zdrowiu. Miesiączka nadejdzie, kiedy Twój organizm będzie na to gotowy.

Przygotowania do pierwszej menstruacji trwają od chwili, kiedy Twój organizm zaczyna dojrzewać. Gwałtownie rośniesz, zwiększa się ilość owłosienia na rękach, nogach, pojawia się owłosienie na wzgórku łonowym czy pod pachami, przetłuszczają Ci się włosy i skóra. To wszystko oznacza, że Twój organizm wystartował i dojrzewa. Aż w którymś momencie, trudnym do przewidzenia, zaczniesz miesiączkować. Nie da się tego zaplanować, dlatego dobrze w czasie, kiedy dojrzewasz, nosić przy sobie podpaskę. Wtedy okres i tak Cię zaskoczy, ale będziesz trochę na to przygotowana. Bo pamiętaj, że może się to zdarzyć na wycieczce w górach, w szkole, na imprezie u koleżanki i w Twoim własnym łóżku, kiedy smacznie śpisz. Na bieliźnie lub pościeli pojawi się czerwona albo brunatna plama. I to znak, że się zaczęło. Może się zdarzyć, że rozboli Cię głowa lub brzuch, odczujesz skurcze w podbrzuszu. Możesz być też w tym czasie bardziej zmęczona, trochę senna. Takie rzeczy w trakcie miesiączki są całkowicie normalne.

Czym właściwie jest ta tajemnicza miesiączka

Każda dziewczynka rodzi się z macicą, jajnikami i materiałem wyjściowym potrzebnym do wyprodukowania wszystkich komórek jajowych przez całe życie. Kiedy przychodzi na świat, tych komórek jest około miliona. W trakcie życia znaczna część z nich zanika, a tylko niektóre dojrzewają. Co miesiąc przysadka mózgowa informuje jajniki, że mają pozwolić dojrzeć komórce jajowej. Po około 14 dniach dojrzała komórka jajowa jest uwalniana z jajnika. To nazywa się jajeczkowaniem albo owulacją. Wtedy komórka jest przesuwana do macicy.

W tym czasie macica przygotowuje się na przyjęcie zapłodnionej komórki jajowej: jej wnętrze pokrywa miękki nabłonek, tkanka wypełnia się krwią, żeby komórce było w macicy wygodnie dalej się rozwijać. Jeśli natomiast do zapłodnienia nie dojdzie, to spulchniona błona śluzowa macicy wraz z krwią jest usuwana z organizmu, bo nie jest już potrzebna. I to właśnie jest miesiączka.

Czy miesiączka to choroba?

Wręcz przeciwnie! Miesiączka to zdrowie i znak, że wszystko w Twoim organizmie przebiega prawidłowo. Dlatego większość dziewczyn i kobiet w czasie miesiączki funkcjonuje dokładnie tak samo jak w każdy inny dzień. Możesz w tym czasie biegać, ćwiczyć na WF-ie, pływać, spotykać się z przyjaciółmi. Oczywiście jeśli czujesz się na tyle dobrze, że masz na to ochotę i siłę. Może się bowiem zdarzyć, szczególnie przez pierwsze dwa dni, że będziesz nieco słabsza i mniej chętna do kontaktów towarzyskich i wysiłku. To też jest w porządku. Wtedy warto zadbać o siebie, pijąc gorącą herbatę, siedząc pod kocem i oglądając ulubiony film lub czytając dobrą książkę. Pamiętaj, że miesiączka to nie choroba. Gdyby zdarzyło się jednak tak, że dolegliwości bardzo utrudniają Ci życie, warto skontaktować się lekarzem ginekologiem. Nie ma powodu, żebyś niepotrzebnie cierpiała. Lekarz może doradzić Ci środki przeciwbólowe albo inne formy terapii, które spowodują, że będziesz czuła się lepiej. Jeśli boli, koniecznie zwróć się do ginekologa.

Jak sobie radzić – kilka praktycznych sugestii 

Ważne, żeby dopasować odpowiednie dla siebie środki higieniczne. Bardzo młode dziewczyny preferują noszenie podpasek, a nie tamponów. Nie znają na tyle swojego ciała, żeby swobodnie umieścić tampon w pochwie. Mówią, że jest to dla nich trudne i dziwne. Ale są też dziewczyny, które szybko uczą się korzystać z tamponów i to dla nich najlepsza forma zabezpieczenia w czasie miesiączki. Zwłaszcza dziewczyny chodzące na basen i lubiące pływać szybko przekonują się do tamponów. Pamiętaj, żeby w czasie miesiączki mieć przy sobie środki higieniczne, aby zawsze czuć się komfortowo. I nie przejmuj się, jeśli zabrudzisz krwią bieliznę. Każdej kobiecie czasem się to przytrafia. Nie jest to powód do wstydu. Zabrudzoną bieliznę najlepiej wyprać w zimnej wodzie.

Ciekawostka na koniec

Kobiety żyjące blisko siebie, na przykład mama i córki albo przyjaciółki, które spędzają ze sobą dużo czasu, często miesiączkują w tym samym momencie. Za tę synchronizację odpowiedzialne są substancje chemiczne zwane feromonami.

Aleksandra Dulas
edukatorka seksualna, socjolożka. Od 20 lat pracuje z młodzieżą, rozmawiając na trudne i ważne tematy.
Autorka programu edukacji seksualnej dla młodzieży. Działaczka społeczna i feministka. Mama czternastolatka.

 

 

 

Kilka słów od specjalistki 

Po co ta miesiączka? 

Pierwsza miesiączka dla wielu młodych dziewcząt jest bardzo krępującym tematem. Boją się tej chwili, a jednocześnie nie mogą się jej doczekać. Młode dziewczyny nie rozumieją, co dzieje się z ich ciałem. Od momentu pierwszej miesiączki dziewczyna staje się dojrzałą kobietą i może zostać matką, ponieważ jej organizm już przygotowuje się do tego, co będzie w dorosłym życiu.

Jakie objawy pojawiają się przed pierwszą miesiączką?

Rosnące piersi, pojawiające się w miejscach intymnych i pod pachami owłosienie, wydzielający się z pochwy biały śluz – na rok, dwa lata przed pierwszą miesiączką. Wraz z miesiączką dziewczynki zaczynają nabierać kobiecych kształtów. Ponadto może pojawić się trądzik młodzieńczy.

Co to jest miesiączka?

Krwawienie z narządu płciowego trwające zwykle od 3 do 7 dni i pojawiające się zwykle co 28–32 dni (21–35 dni). W tym czasie dziewczyna może się źle czuć i mieć bóle w dole brzucha. Cykl miesiączkowy to dni liczone od pierwszego dnia krwawienia do dnia poprzedzającego wystąpienie następnej miesiączki. Warto zapisywać datę pierwszego dnia każdej miesiączki. Zwykle po pierwszym krwawieniu przez następny rok, a nawet dwa lata krwawienie może występować w różnych odstępach czasu, a po tym czasie reguluje się i pojawia każdego miesiąca.

W jakim wieku pojawia się pierwsza miesiączka? Średnio dziewczynki rasy białej miesiączkują po raz pierwszy w wieku od 11 do 14 lat. Szczuplejsze dziewczynki dojrzewają później, a te bardziej otyłe – szybciej. Każdy organizm dojrzewa w swoim tempie i brak pierwszej miesiączki nie powinien dawać poczucia bycia gorszym od koleżanki, która już miesiączkuje. Jeśli pojawiają się niepokojące objawy, np. bolesne miesiączki lub brak menstruacji mimo ukończenia 15 lat, należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem.

dr n. med. Edyta Wlaźlak

 

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola oznaczone * są wymagane.