Dojrzewanie

Cześć,

jeśli czytacie te słowa, to prawdopodobnie zaczęłyście dojrzewać. Poniżej znajdziecie kilka informacji o tym, jak będą zmieniać się Wasze ciało i psychika, czego się spodziewać i jak się do tego przygotować. Z dziewczynek staniecie się dziewczynami, a potem kobietami. Wydaje się, że to duża zmiana. To prawda. Ale ta strona została stworzona po to, aby Was wesprzeć rzetelną wiedzą i praktycznymi informacjami. Gotowe? Zaczynamy!

Ciało

Około 10 roku życia ciało zaczyna przygotowywać się do tego, aby rosnąć, wydłużać kości, rozciągać mięśnie. Mózg wysyła do różnych części ciała informację: „Zaczynamy proces dojrzewania!”.  Przy czym u jednych dziewczynek proces ten rozpocznie się w wieku 10 lat, u innych w wieku 14 lat. Ważne, aby rozpoczął się do 15 roku życia.  To daje Wam ważną informację, że organizm działa tak, jak powinien. Proces dojrzewania powinien skończyć się w przedziale między 18 a 21 rokiem życia.

Co się zmienia? Rosną kości, rozwijają się mięśnie, przybywa tkanki tłuszczowej. Skóra twarzy, szyi, czasem także ramion i pleców zaczyna się przetłuszczać, co często powoduje pojawienie się pryszczy.  Częściej przetłuszczają się także włosy. Ciało zaczyna się więcej pocić. Rosną piersi – po to, aby w przyszłości, jeśli zdecydujecie się zostać mamami, można było karmić dziecko mlekiem. Biodra robią się szersze, aby dziecko mogło, jak w kołysce, wygodnie się między nimi ułożyć. W różnych miejscach ciała pojawia się owłosienie: pod pachami, w okolicach intymnych, na nogach. Drobny meszek pojawia się na twarzy, nad górną wargą. Czasem pojedyncze włoski mogą także rosnąć wokół brodawek sutkowych i na palcach stóp. To zupełnie naturalne.

Rozwijają się zewnętrzne narządy płciowe. Pojawia się miesiączka, która oznacza, że jajniki (część wewnętrznych żeńskich narządów intymnych) zaczęły uwalniać komórki jajowe. Komórka taka przemieszcza się z jajnika, zazwyczaj raz z jednego, raz z drugiego, do jajowodu. Tam, jeśli spotka plemnik, może zostać zapłodniona. Wtedy schodzi do macicy i zagnieżdża się w jej ściance, zaczyna się dzielić i rozwijać, a w końcu przekształca się w płód, a potem w dziecko (jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem). Jeśli natomiast nie dojdzie do takiego spotkania i zapłodniona komórka jajowa nie zagnieździ się w ścianie macicy, następuje okres. Krew, która wydobywa się z macicy przez pochwę na zewnątrz, jest najczęściej szkarłatna lub czerwona. Czasem widać niteczki krwi, kiedy się myjemy. To wszystko jest naturalne. Podczas miesiączki używa się podpasek, tamponów lub, potem, kiedy będziecie starsze, kubeczków menstruacyjnych (więcej informacji o miesiączce znajdziecie w osobnym rozdziale).

Zmiany związane z tym, że organizm się rozwija, mogą powodować dyskomfort i niepewność. Można mieć wrażenie, że nasze ciało żyje własnym życiem, a my niejako jesteśmy w nim uwięzione. Dlatego warto pamiętać, że każda dziewczynka rozwija się w swoim tempie. Zachęcam do tego, żeby przyglądać się swojemu ciału i ciałom innych dziewczyn i kobiet. Zobacz, wszystkie ciała – mimo tego że są do siebie podobne – są także inne. Różnimy się wzrostem, grubością kości, ilością tkanki tłuszczowej, budową, wielkością piersi i ud. To niezwykłe, że każde ciało jest jedyne w swoim rodzaju. To bardzo ważne lubić je takie, jakie jest.

Jak mądrze dbać o swoje ciało? Superważne jest wysypianie się. Minimum 9 godzin snu jest jak najbardziej wskazane. Ruch, spacery, taniec, uprawianie sportu wpływają na dobre samopoczucie, a także na Waszą sprawność i wydolność. Zdrowe jedzenie – a więc owoce, warzywa, kasze, ryże, nabiał, ryby – jest istotne dla zbilansowanej diety i oddziałuje na to, w jakim jesteście nastroju i jak dobrze czujecie się w swoim ciele. Jeśli jesteście wegetariankami, skonsultujcie z lekarzem, czym zastąpić nabiał i ryby, aby uniknąć anemii. Ograniczajcie ilość zjadanych słodyczy i gazowanych, słodkich napojów, które pijecie. Jest w nich stanowczo za dużo cukru. Może to brzmi jak banał, ale, prawdę mówiąc, przepis na zdrowie jest dość prosty. Trudniejsze bywa konsekwentne stosowanie się do tych zaleceń.

Powyższy opis jest bardzo ogólny, ale pozwala się mieć wyobrażenie o tym, jak wygląda proces dojrzewania. Oczywiście wszystko rozciąga się w czasie, na przestrzeni kilku lat.

 

Emocje i uczucia

Podczas dojrzewania zmienia się także psychika. Dziewczynki zaczynają myśleć o innych sprawach niż wtedy, kiedy były dziećmi. Zaczynają większą wagę przykładać do wyglądu, urody, stylu ubierania się. Zmieniają lub rozwijają zainteresowania, w większym stopniu niż wcześniej przywiązują wagę do tego, co mówią i myślą o nich koledzy i koleżanki. Zaczynają być bardziej samodzielne i niezależne, wyrabiają własne opinie, myślą o pierwszych związkach i planach na przyszłość.

Dojrzewając, można mieć poczucie, że znajdujemy się na emocjonalnej huśtawce. Raz czujemy się superfajnie, innym razem wydaje się nam, że gorzej już być nie może. Zmienność nastrojów jest typowa dla tego okresu w życiu. Hormony, które odpowiadają za dojrzewanie, potrafią nieźle namieszać w głowie. Bardzo emocjonalnie można przeżywać przyjaźnie i kłótnie z przyjaciółmi, relacje z rodzicami, szczególnie kiedy koniecznie ma się potrzebę, by wyrazić swoje zdanie, zrobić inaczej, niż nam mówią, pokazać swoją siłę i niezależność.

Bardzo ważni stają się koledzy i koleżanki. Pewnie zauważyłyście, że to, co o Was myślą i mówią, zaczyna się liczyć na równi z opinią rodziców czy rodziny, a czasem nawet bardziej. Wspólne zainteresowania, spędzanie wolnego czasu razem, wyjazdy, szkoła – to przestrzenie, w których żyjecie na co dzień. Tam właśnie rozwijacie umiejętności współżycia z innymi. Dobre relacje z rówieśnikami powodują, że chce się rano wstawać do szkoły, uczyć, podejmować wyzwania. Relacje oparte na niepewności, braku zaufania, a czasem wrogości powodują z kolei, że trudno zebrać się do szkoły, skupić się na nauce, być pewną siebie. Dlatego warto zastanowić się, z jakimi osobami chciałybyście się przyjaźnić. W czyim towarzystwie czujecie się swobodnie? Kiedy czujecie się lubiane i akceptowane? Co powoduje, że komuś ufacie, że możecie powierzyć swoje tajemnice? Kto Was wspiera i dodaje Wam otuchy? Na kogo możecie liczyć w trudnych sytuacjach? Odpowiedzi na takie pytania to wskazówki, które powinny Wam pomóc znaleźć osoby warte Waszej przyjaźni.

W okresie dorastania silniej niż wcześniej pojawia zainteresowanie płcią przeciwną lub tą samą. Mogą podobać Wam się chłopcy lub dziewczyny. Chęć podobania się drugiej osoby, potrzeba spędzania z nią czasu i poczucie, że uczucia te są odwzajemniane, stają się bardzo ważne. Jeśli ktoś poprosi Was o chodzenie albo Wy będziecie chciały poprosić kogoś o chodzenie, zastanówcie się – po co to robicie? Czy z sympatii dla drugiej osoby? Z powodu chęci spędzania z nią czasu? A może z ciekawości?

Pamiętajcie, że relacje z drugą osobą zawsze opierają się na emocjach i uczuciach, a te łatwo zranić.

 

Jak sobie radzić z trudami dojrzewania?

To pytanie często zadajemy młodzieży, z którą prowadzimy zajęcia z edukacji seksualnej. Zobaczcie, co zaproponowały i zaproponowali:

      • rysować,
      • uprawiać sport,
      • czytać książki,
      • oglądać seriale i filmy,
      • rozmawiać z: przyjaciółmi, rodzeństwem, krewnymi, dziadkami; warto rozpatrzyć także kandydaturę rodziców ;),
      • w trudnych sytuacjach lub tematach można zadzwonić na infolinię telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111
      • albo napisać do nas na czacie na spunk.pl.

 

Lubisz czytać? Polecamy:

      • Pasztety do boju, Clémentine Beauvais,
      • Przyjaciel z szafy, A. F. Harrold,
      • Rok, w którym nauczyłam się kłamać, Lauren Wolk,
      • Zabić drozda, Harper Lee,
      • Ronja, córka zbójnika, Astrid Lindgren,
      • Ada, to wypada!, Sylwia Stano, Zofia Karaszewska,
      • Damy, dziewuchy, dziewczyny…, Anna Dziewit-Meller,
      • Opowieści na dobranoc dla młodych buntowniczek, cz. 1 i 2, Elena Favilli, Francesca Cavallo,
      • Mała książka o feminizmie, Sassa Buregren,
      • seria o Harrym Potterze, J.K. Rowling,
      • opowiadania o Sherlocku Holmesie, Arthur Conan Doyle.

 

Jeśli lubisz oglądać filmy i animacje? Polecamy:

      • Billy Elliot, reż. Stephen Daldry,
      • Cudowny chłopak, reż. Stephen Chbosky,
      • Spider-Man Uniwersum, reż. Peter Ramsey, Bob Persichetti, Rodney Rothman,
      • Sekret księgi z Kells, reż. Tomm Moore, Nora Twomey,
      • Sekrety morza, reż. Tomm Moore,
      • Boy, reż. Taika Waititi,
      • Coco, reż. Lee Unkrich, Adrian Molina,
      • Ruchomy zamek Hauru, reż. Hayao Miyazaki,
      • Spirited Away: W krainie Bogów, reż. Hayao Miyazaki,
      • O chłopcu, który ujarzmił wiatr, reż. Chiwetel Ejiofor,
      • Goonies, reż. Richard Donner.

Anna Jurek – edukatorka seksualna w Fundacji SPUNK, edukatorka antydyskryminacyjna, fanka filozofowania z dziećmi. Autorka „Projektu wzmacniającego dla dziewczynek Mamy Moc!”. Opiekunka psa Leosia. Trenuje boks i krav magę.

 

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola oznaczone * są wymagane.