Kilka słów o dojrzewaniu

Cześć,

potraktuj ten artykuł jako wstęp do tematu dojrzewania. W książce znajdziesz wszystkie potrzebne Ci informacje. Tutaj natomiast zbiorę w krótszej formie to, co, jak wynika z mojego doświadczenia w pracy z chłopakami, jest szczególnie ważne. Zaczynamy!

Proces dojrzewania startuje zazwyczaj między 12 a 15 rokiem życia. Wtedy zaczynają rosnąć kości, mięśnie, skóra się rozciąga. Barki stają się szersze, rysy twarzy bardziej męskie. Z ciekawostek: nos wyraźniej pojawia się w polu widzenia.

Ciało czasem nie rośnie proporcjonalnie. Szyja wydaje się za długa w stosunku do reszty ciała, podobnie z nogami czy rękami. Ale bez obaw, z czasem ciało stanie się bardziej proporcjonalne. Cierpliwości.

W okresie dorastania doświadczysz też prawdopodobnie przetłuszczania się skóry twarzy i włosów. Pewnie pojawią się pryszcze lub trądzik, to normalne. Dbaj o higienę skóry. Używaj łagodnych płynów do mycia twarzy. Nie wyciskaj pryszczy, a jeśli będzie Cię szczególnie niepokoić ich wielkość i liczba, nie wahaj się skorzystać z wizyty u dermatologa, czyli lekarza zajmującego się zdrowiem skóry. Zaczniesz też bardziej intensywnie się pocić i Twoje ciało będzie inaczej pachnieć, dlatego superważne są codzienne kąpiele, zmienianie bielizny i skarpetek.

Dbaj o higienę jamy ustnej! Banał? No cóż, nie wszyscy o tym pamiętają, a zasad jest tylko kilka, i to prostych. Myj zęby minimum 2 razy dziennie (rano i wieczorem), używaj nitki dentystycznej, żeby usuwać resztki jedzenia, regularnie korzystaj z wizyt u dentysty (minimum raz na pół roku). Gdyby okazało się, że potrzebny Ci jest aparat ortodontyczny (na zęby), nie daj się długo namawiać. Nie tylko zapewnia on ładny uśmiech, ale też leczy wady zgryzu, pomaga dbać o czystość jamy ustnej i zapobiegać próchnicy.

Pewnie zauważysz, że z czasem na Twoim ciele zaczną się pojawiać nowe włosy: zarost na twarzy, ciemniejsze włosy na rękach, włosy na klatce piersiowej, na podbrzuszu, wokół penisa i moszny (woreczka ze skóry, w którym znajdują się jądra), na nogach, na pośladkach, może też na plecach. Spokojnie, to norma. Jedni chłopcy będą bardziej owłosieni, inni mniej. Przypomnij sobie mężczyzn, których widywałeś czasem na plaży. Są różni. Wyżsi, niżsi, szczuplejsi, bardziej okrągli, z włosami na klatce piersiowej lub bez, z dużą ilością włosów na plecach lub tylko kilkunastoma włosami z tyłu ramion. Włosy są ok. Pamiętaj jednak, żeby dbać o higienę. Kąpiele są super.

Jeśli chodzi o penis i mosznę, a w niej jądra – także one się rozwijają. Rosną. Lekko zmienia się kolor skóry na penisie, ciemnieje skóra moszny. Możesz zauważyć skórkę, która przykrywa żołądź, czyli czubek penisa. To napletek. I – teraz skup się – skórka ta musi być ruchoma na tyle, żeby odkrywała żołądź, gdy ją odciągniesz w dół. To ważne, bo jeśli skórka nie schodzi, możesz mieć do czynienia ze stulejką, czyli przyklejonym do żołędzi napletkiem. Wówczas nie da się umyć całej żołędzi, a to jest ważne. Podczas wzwodu ta skórka będzie też uniemożliwiać odkrycie czubka penisa i powodować ból. Obejrzyj swój penis i skontroluj, jak sprawa wygląda. Możesz też delikatnie, w ciepłej wodzie, spróbować odciągnąć napletek w dół, żeby go niejako trenować. Jeśli odczuwasz, że skórka jest przyklejona do żołędzi, powiedz o tym tacie, mamie lub innemu zaufanemu dorosłemu i skonsultuj rzecz z lekarzem, dla własnego spokoju i zdrowia Twojego penisa.

Wcześniej użyłam słowa wzwód. Kiedy Twoje jądra zaczną produkować plemniki, a pozostałe narządy płciowe wewnętrzne także nasienie, może się zdarzać, że rano obudzisz się ze wzwodem, czyli penisem, do którego napłynęła krew. Powoduje to jego podniesienie się. Pewnie będzie też tak, że zobaczysz na prześcieradle ślady spermy, która wyleciała podczas wzwodu z penisa. To całkowicie normalne. To tak zwane nocne zmazy lub polucje. Oznacza to, że Twoje narządy płciowe zaczynają przygotowywać się do tego, abyś w przyszłości mógł zostać tatą, jeśli tego zechcesz.

Od momentu, kiedy w ciele chłopca rusza produkcja plemników i nasienia, a u dziewczynki jajniki uwalniają komórki jajowe i pojawia się miesiączka, oboje mogą zostać rodzicami, gdyby doszło do współżycia. Tak że miej się na baczności. Co do plam na pościeli – po prostu wrzuć ją do prania i załóż świeżą.

Jeszcze dwie sprawy. Jedna dotycząca ciała, a jedna – emocji. Zostań ze mną.

Uprawiaj sporty! Graj w piłkę nożną, koszykówkę, siatkówkę, pływaj, biegaj, tańcz, chodź na treningi kung-fu, jujitsu, ćwicz jogę czy cokolwiek innego, co sprawia Ci radość. Ważne, abyś nie „pakował na siłce”. A jeśli chcesz chodzić na siłownię, poproś zaufanego dorosłego, żebyście wspólnie znaleźli mądrego instruktora personalnego lub instruktorkę. Dowiesz się, że dobrym pomysłem są ćwiczenia siłowo-wytrzymałościowe z wykorzystaniem masy własnego ciała określane jako kalistenika, np. przysiady, pompki, brzuszki, mostki, podciąganie się na drążku, stanie na rękach. Jeśli myślisz o produktach, które budują masę mięśniową, koniecznie skonsultuj się z trenerem lub trenerką przed wprowadzeniem ich do swojej diety.

Śpij minimum 9 godzin dziennie i jedz zdrowo: owoce, warzywa, rośliny strączkowe, ziarna zbóż.

Jeśli chodzi o rozwój emocjonalny, to… bądź dla siebie dobry, dawaj sobie czas na to, aby zrozumieć własne emocje i uczucia, szczególnie te trudne. Poświęć chwilę lub dwie, aby zapytać siebie, dlaczego czujesz złość, smutek, rozczarowanie. Zastanów się, w związku z jakim wydarzeniem czy sytuacją takie emocje się pojawiają i jak sobie z nimi poradzić. Mózg w czasie dojrzewania intensywnie się przebudowuje, więc jednego dnia możesz czuć się świetnie, a następnego beznadziejnie. Raz możesz uważać, że coś jest dobrym pomysłem, a na drugi dzień – że fatalnym. Przetrwasz to, jeśli tylko dasz sobie czas na przeżywanie emocji, ale nie zawsze będziesz działał pod ich wpływem. Czasem możesz po prostu iść na spacer, pobiegać, zamknąć się w pokoju, obejrzeć film i pozwolić złości minąć. Emocjonalnie możesz przeżywać przyjaźnie i kłótnie z przyjaciółmi, relacje z rodzicami, szczególnie kiedy koniecznie masz potrzebę wyrazić swoje zdanie lub zrobić inaczej, niż Ci mówią, żeby pokazać swoją siłę i niezależność. Szukaj osób, z którymi możesz szczerze porozmawiać i które Cię zrozumieją.

W tym okresie silniej niż wcześniej pojawia zainteresowanie płcią przeciwną lub tą samą. Mogą podobać Ci się chłopcy lub dziewczyny. Gdybyś zdecydował się z kimś chodzić, zastanów się, po co to robisz. Z sympatii dla drugiej osoby? Ponieważ masz chęć spędzać z nią czas? Z ciekawości? Pamiętaj, że relacja z drugą osobą zawsze opiera się na emocjach i uczuciach, a te łatwo zranić.

Poza tym: rozwijaj pasje, szukaj kolegów i koleżanek, z którymi czujesz się bezpiecznie i którym możesz zaufać, którzy lubią Cię za to, jaki jesteś, z którymi możesz fajnie spędzić czas, którzy Cię wspierają. Rozejrzyj się także za dorosłymi, z którymi możesz porozmawiać na ważne dla Ciebie tematy i którym będziesz mógł zgłosić niepokojące sprawy. Zaufany dorosły to skarb.

W trudnych sytuacjach lub kiedy czujesz, że nie masz z kim porozmawiać, możesz napisać do nas na czacie, który znajduje się w prawym dolnym rogu strony www.spunk.pl lub zadzwonić na infolinię telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111.

 

Jeśli lubisz oglądać filmy i animacje, polecam:

  • Billy Elliot, reż. Stephen Daldry,
  • Cudowny chłopak, reż. Stephen Chbosky,
  • Spider-Man Uniwersum, reż. Peter Ramsey, Bob Persichetti, Rodney Rothman,
  • Sekret księgi z Kells, reż. Tomm Moore, Nora Twomey,
  • Sekrety morza, reż. Tomm Moore,
  • Boy, reż. Taika Waititi,
  • Coco, reż. Lee Unkrich, Adrian Molina,
  • Ruchomy zamek Hauru, reż. Hayao Miyazaki,
  • Spirited Away: W krainie Bogów, reż. Hayao Miyazaki,
  • O chłopcu, który ujarzmił wiatr, reż. Chiwetel Ejiofor,
  • Goonies, reż. Richard Donner.

Starałam się wybrać takie tytuły, które nie są oczywiste, a pomogli mi w tym zaufani koledzy.

Trzymaj się!

Anna Jurek – edukatorka seksualna w Fundacji SPUNK, edukatorka antydyskryminacyjna, fanka filozofowania z dziećmi. Autorka „Projektu wzmacniającego dla dziewczynek Mamy Moc!”. Opiekunka psa Leosia. Trenuje boks i krav magę.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola oznaczone * są wymagane.